شهمردان بن أبى الخير رازى
119
روضة المنجمين ( فارسى )
مسئله ششم : خانهاى ستارگان از بهرچه برين گونه نهاذند جواب : نيّر مهتر كى روشناى عالم و تغيير هوا ازوست شمس است و خانه شمس جايگاهى بايست موافق طبع او ، از همه برجها اسد گزيذند چه گرم و خشك و مذكر و نهارى است و هم چنانك فلك شمس ميانهء افلاك است اسد ميانهء فصل صيف است و نيّر كهتر [ قمر ] از همه سريع سيرترست و دليل او پيذاتر و تأثير او در عالم نزديكتر و از بر آنك شمس نيّر روزست و قمر نيّر شب ، و چون اجتماع بوذ فعلهاى پديذ آيذ ديگر گونه ، تا بديگر اجتماع رسيذن پس بايست كى خانهء او بشمس نزديك بوذ تا ازو نور همىپذيرذ و نيز برجى همى بايست كى بر سمت رأس بوذ و آن جوزا و سرطان است . جوزا نشايست از بهردورى با شمس و ناموافقى طبع برج ( 106 ) سرطان گزيذند و هم چنانك خانه شمس ميان فصل است خانه قمر اول فصل است تا تأثير در ابتدا نمايذ و نيز موافق طبع قمر آمذ از آنچ نرست و ماذه و ليلى . پس چون خانهاى شمس و قمر معلوم شذ در رباط آن پنج ستاره نگرستند و دور شذن ايشان از شمس ، و چون عطارد را در رباط و دورى كمتر بوذ يك خانه از سوى خانهء شمس و يك خانه از سوى قمر او را داذند و آن سنبله و جوزاست از بعد او زهره را يافتند دو خانه او را دادند هم برين شرط [ كى گفتيم ] و آن ثور و ميزان است . و ديگر ستارگان را هم برين جمله ، مريخ راه حمل و عقرب . و مشترى را قوس و حوت . و زحل را جدى و دلو . و بوجهى ديگر اعتبار كردند روشناى عالم از شمس و قمرست زحل مخالف ايشان كى دليل تاريكى است و بطبع سردست و دليل بر زمستان كنذ ، دو خانه كى مقابل خانهاى نيّر [ ين ] بوذ او را داذند بر دشمنى تمام و مريخ را كى در نحوست از زحل كمترست [ دو خانه ] بر تربيع خانهاى نيّرين او را داذند تا بر نظرى نيم دشمنى بوذ و مشترى كى سعد بزرگ است دو خانه بر نظر تثليث او را داذند تا بر دوستى تمام بوذ ، زهره كى سعد كهترست دو خانه بر تسديس او را داذند تا بر نظر نيم دوستى بوذ عطارد كى ممتزج است و از آفتاب « 1 » يك برج تمام جذا نتوانذ بوذن دو خانه در نزديكى به او داذند تا از نظر نيم دوستى كمتر بوذ و نيز اگر خواهذ ازين خانه كى از جانب قمرست بخانهء شمس نگرذ بتسديس ايسر و از آن خانه كى از حيّز شمس است با خانهء قمر نگرد بتسديس ايمن ، پس اين دليلها نيز موافق آمذ با آنچ گفتم .
--> ( 1 ) . سايه نسخهها : « شمس »